Boekrecensie – ‘Dansen op het Dodenkoord: Hoe verzetsman Henk Das de oorlog overleefde, maar er toch aan onderdoor ging’ door Wilfred Scholten

Dansen op het Dodenkoord is het levensverhaal van verzetsheld Henk ‘Ruurd’ Das. Tijdens de Tweede Wereldoorlog groeide hij in het verzet uit tot uiteindelijk provinciaal leider van de regio Utrecht. Al tijdens de oorlog ervaarde Henk, destijds bekend onder zijn verzetsnaam Ruurd, de nodige nervositeit en spanningen. Gedreven door de sterke wens om zich in te zetten voor Nederland en de overtuiging dat het verzet en de geallieerden uiteindelijk als winnaars uit de oorlog zouden komen, bleef hij zich volledig inzetten voor het Verzet. Dit had echter wel een grote prijs.

Door de continue spanningen en het verliezen van vele vrienden en naaste collega’s werd Henk Das steeds nerveuzer. Desondanks blijft hij zich ook na de oorlog inzetten voor anderen, namelijk als bestuurslid voor Stichting 1940-1945. Uiteindelijk haalden zijn psychische klachten hem toch in en verzocht hij op 53-jarige leeftijd, 24 jaar na het einde van de oorlog, om arbeidsongeschikt te worden verklaard. Pas jaren later werd erkend dat de klachten van Henk Das, net als die van vele andere verzetshelden, konden worden geschaald onder het eerder beschreven KZ-syndroom en de later geclassificeerde posttraumatische stress stoornis.

Dansen op het Dodenkoord is niet alleen een waardevolle biografie van een Nederlandse verzetsheld, maar geeft ook een belangrijke kijk in de onzekerheden en psychische spanningen die samengaan met het functioneren onder constante spanning en het traumatische verlies van naasten. Een oorlog leeft voor velen nog jaren door: Wilfred Scholten maakt dat met dit boek zeker pijnlijk duidelijk.